Quy định về thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô từ 01/07/2026

I. Căn cứ pháp lý

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật quy định và hướng dẫn về thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô bao gồm:

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (Luật số 36/2024/QH15): Quy định tại khoản 13 Điều 2 (định nghĩa); khoản 3 Điều 10 (nghĩa vụ của người lái xe); khoản 3 Điều 87 (giao Bộ Giao thông vận tải ban hành quy chuẩn kỹ thuật).
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật về an ninh, trật tự (Luật số 118/2025/QH15): Quy định tại khoản 3 Điều 7 (sửa đổi khoản 3 Điều 10 Luật số 36/2024/QH15 về việc lùi thời điểm hiệu lực và bổ sung trường hợp miễn trừ).
Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ (Nghị định số 168/2024/NĐ-CP): Quy định tại điểm m khoản 3 Điều 6 về chế tài xử phạt.
Thông tư số 48/2024/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải: Ban hành QCVN 123:2024/BGTVT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô (sau đây gọi tắt là QCVN 123:2024/BGTVT), có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (Luật số 78/2025/QH15): Chuyển đổi mô hình quản lý chất lượng từ ngày 01/07/2026.
Nghị định số 37/2026/NĐ-CP: Hướng dẫn thi hành Luật số 78/2025/QH15, phân loại sản phẩm theo mức độ rủi ro.
Công văn số 6412/BXD-KHCNMT&VLXD ngày 04/5/2026: Hướng dẫn triển khai đăng ký đánh giá sự phù hợp, chứng nhận và công bố hợp quy cho nhóm sản phẩm này.

II. Luật quy định cụ thể những gì?

Nguyên văn khoản 3 Điều 10 Luật số 36/2024/QH15, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 3 Điều 7 Luật số 118/2025/QH15 quy định như sau:

"Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách."

Từ quy định trên, người lái xe có hai nghĩa vụ đồng thời khi chở đối tượng trẻ em thuộc diện điều chỉnh:

Thứ nhất: Không cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế).

Thứ hai: Người lái xe phải sử dụng và hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách).

Lưu ý pháp lý quan trọng: Điều kiện áp dụng quy định này là trẻ em phải dưới 10 tuổi VÀ có chiều cao dưới 1,35 mét. Đây là hai điều kiện cần và đủ đồng thời (phép toán logic "AND"), không phải điều kiện lựa chọn (phép toán logic "OR").

2.1 "Thiết bị an toàn cho trẻ em" theo luật là gì?

Khoản 13 Điều 2 Luật số 36/2024/QH15 định nghĩa rõ:

"Thiết bị an toàn cho trẻ em là thiết bị có đủ khả năng bảo đảm an toàn cho trẻ em ở tư thế ngồi hoặc nằm trên xe ô tô, được thiết kế để giảm nguy cơ chấn thương cho người dùng trong trường hợp xảy ra va chạm hoặc xe ô tô giảm tốc độ đột ngột, bằng cách hạn chế sự di chuyển của cơ thể trẻ em."

Các loại thiết bị này bao gồm: ghế trẻ em (child seat), ghế nâng (booster seat) và các thiết bị giữ an toàn khác đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật quy định.

2.2 Mức phạt vi phạm

Điểm m khoản 3 Điều 6 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi vi phạm sau:

"Chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét ngồi cùng hàng ghế với người lái xe hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em."

Hai hành vi (cho trẻ ngồi ghế trước hoặc không sử dụng thiết bị an toàn) có thể bị xử lý độc lập. Hình thức xử phạt bổ sung: Vi phạm quy định này chỉ áp dụng phạt tiền, không áp dụng hình thức trừ điểm giấy phép lái xe.

2.3 Những trường hợp được miễn trừ

Theo khoản 3 Điều 7 Luật số 118/2025/QH15, các trường hợp sau được miễn trừ nghĩa vụ:

Xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách: Bao gồm xe taxi (truyền thống và công nghệ), xe khách, xe buýt, xe dịch vụ vận tải hành khách được miễn trừ nghĩa vụ sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em.
Xe ô tô chỉ có một hàng ghế (ví dụ: một số dòng xe bán tải cabin đơn): Được miễn trừ nghĩa vụ "không được ngồi cùng hàng ghế với người lái xe", tuy nhiên người lái xe vẫn phải thực hiện nghĩa vụ sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em.

III. Thiết bị an toàn phải đáp ứng tiêu chuẩn gì?

Theo QCVN 123:2024/BGTVT (hiệu lực từ ngày 01/01/2026), các thiết bị an toàn cho trẻ em trước khi lưu hành trên thị trường phải hoàn thiện các thủ tục quản lý chất lượng bao gồm:

Chứng nhận hợp quy — bởi tổ chức do Cục Đăng kiểm Việt Nam chỉ định.
Công bố hợp quy — tại Sở Xây dựng địa phương (theo Thông tư 28/2012/TT-BKHCN, Thông tư 02/2017/TT-BKHCN).
Nhãn hàng hóa hợp lệ — theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định 111/2021/NĐ-CP.
Dấu hợp quy — theo Thông tư 28/2012/TT-BKHCN.

Từ 01/07/2026, việc quản lý chất lượng chuyển sang thực hiện theo Luật số 78/2025/QH15 và Nghị định 37/2026/NĐ-CP (Công văn 6412/BXD-KHCNMT&VLXD ngày 04/5/2026).

IV. Phân loại thiết bị an toàn cho trẻ em theo QCVN 123:2024/BGTVT

6.1 Hệ thống CRS (Child Restraint System - Hệ thống giữ an toàn cho trẻ em truyền thống)

Là loại ghế cố định vào xe bằng hệ thống dây đai an toàn của ô tô. CRS được phân thành 5 nhóm dựa trên khối lượng của trẻ:

Nhóm 0: Dành cho trẻ có khối lượng dưới 10 kg.

Nhóm 0+: Dành cho trẻ có khối lượng dưới 13 kg.

Nhóm I: Dành cho trẻ có khối lượng từ 9 kg đến 18 kg.

Nhóm II: Dành cho trẻ có khối lượng từ 15 kg đến 25 kg.

Nhóm III: Dành cho trẻ có khối lượng từ 22 kg đến 36 kg.

6.2 Hệ thống ECRS (Enhanced Child Restraint System - Hệ thống giữ an toàn cải tiến cho trẻ em)

Là loại thiết bị tích hợp hệ thống cố định cứng ISOFIX (hệ thống kết nối cơ khí trực tiếp giữa ghế trẻ em và khung xe ô tô). ECRS bao gồm loại ISOFIX toàn diện (tiêu chuẩn i-Size, phù hợp với mọi vị trí ghế ô tô đạt chuẩn i-Size) và loại dành cho các dòng xe đặc biệt. ECRS được đánh giá có độ an toàn cao hơn và hạn chế tối đa các lỗi lắp đặt sai so với CRS truyền thống.

V. Chọn ghế như thế nào cho đúng?

Chiếc ghế phù hợp nhất phải đáp ứng ba yếu tố: phù hợp thể trạng trẻ, lắp vừa xe của gia đình, và được lắp đặt chính xác mỗi lần sử dụng.

Trẻ sơ sinh đến khoảng 4 tuổi (dưới 105cm): Ghế trẻ em có dây đai riêng, lắp ngược hoặc cùng chiều tùy độ tuổi.
Trẻ 6–12 tuổi (125–150cm, 15–36kg): Ghế nâng (booster seat) - nâng trẻ lên để dây đai 3 điểm của xe nằm đúng vị trí trên vai và hông.

Tiêu chí ưu tiên khi mua: Có chứng nhận hợp quy và dấu hợp quy theo QCVN 123:2024/BGTVT. Đạt tiêu chuẩn UN ECE R129 (i-Size). ISOFIX toàn diện. Khung HDPE hoặc tương đương. Có kẹp định hướng dây đai. Vỏ bọc tháo rời, giặt được. Không mua ghế đã qua sử dụng nếu không rõ lịch sử va chạm.

VI. Các mốc thời gian quan trọng cần nhớ

01/01/2025: Luật số 36/2024/QH15 có hiệu lực (trừ khoản 3 Điều 10)
01/01/2026: QCVN 123:2024/BGTVT có hiệu lực — sản phẩm phải hoàn tất hợp quy trước khi lưu hành
01/07/2026: Nghĩa vụ sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em chính thức có hiệu lực — bắt đầu xử phạt

Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên nghiệp. Người đọc nên đối chiếu trực tiếp với văn bản gốc tại Thư viện Pháp luật trước khi áp dụng.

MUA HÀNG CHÍNH HÃNG TẠI EUS VIỆT NAM
EUS Việt Nam phân phối chính hãng ghế nâng an toàn trẻ em EUS Felix — chuẩn UN ECE R129 (i-Size), đáp ứng QCVN 123:2024/BGTVT.
Tư vấn chọn ghế phù hợp: 1900 9043